Hırvatistan’da Yasadışı Atık Krizi: Hükümete Güvensizlik Önergesi Hazırlığı
Hırvatistan’da orta kesimdeki Gospic kasabasında ortaya çıkan yasadışı atık depolama skandalı, ülkede büyük bir siyasi gerilime yol açtı. İki muhalefet partisi, Başbakan Plenkovic liderliğindeki...
Hırvatistan’da orta kesimdeki Gospic kasabasında ortaya çıkan yasadışı atık depolama skandalı, ülkede büyük bir siyasi gerilime yol açtı. İki muhalefet partisi, Başbakan Plenkovic liderliğindeki muhafazakâr kabineye karşı güvensizlik önergesi sunmaya hazırlanıyor. Ülkenin yolsuzlukla mücadele bürosu USKOK’un kirliliğe ilişkin bulgularını yayımlamasının ardından, toprak ve yer altı sularında tehlikeli kimyasal kalıntılarına rastlandığı açıklandı.
Hırvatistan’da sürüncemede kalan bir atık skandalı büyük bir huzursuzluğa yol açıyor. İki muhalefet partisi, yasadışı atık dökümlerinin ele alınış biçimi nedeniyle Başbakan Plenkovic’in muhafazakâr kabinesine karşı bir güvensizlik önergesi sunmayı hedefliyor.
Krizin merkezinde, orta Hırvatistan’da bulunan ve son yıllarda endüstriyel bir arazide yer altında büyük miktarda öğütülmüş atığın kaybolduğu Gospic kasabası yer alıyor. Olayla bağlantılı olarak geçen yılın başlarında bir çift gözaltına alındı, ancak ceza davasıyla ilgili henüz hiçbir resmi açıklama yapılmadı ve atıklar hâlâ toprak altında durarak birçok kişinin tepkisine neden oluyor.
Bu ay, Hırvatistan’ın yolsuzlukla mücadele bürosu USKOK kirliliğe ilişkin bulgularını kamuoyuyla paylaştı ve bu gelişme konuyu yeniden gündemin ön sıralarına taşıdı.
Toprakla Bütünleşen Kirlilik
Yapılan incelemelerin sonucunda Gospic’te yaklaşık 37.000 ton atık bulunduğu belirlendi; bu atıklar elektronik cihaz üretim artıklarından tıbbi atıklara, plastikten inşaat malzemelerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bu kirlilik toprakla o derece iç içe geçmiş durumda ki, durumdan kurtulmanın tek yolu metrelerce derinlikte kazı yapılması olarak görülüyor.
Benkovac yakınlarındaki bir taş ocağında ve kuzeydeki Varazdin kasabasında da çok sayıda atığın yasadışı olarak depolandığı şüphe ediliyor:
Gospic’teki topraklara yaklaşık 1750 kamyon dolusu ağır kirletici içerik döküldü. Bakır konsantrasyonu tarım toprakları için izin verilen sınırın yüz kat üzerinde yer alırken, kurşun oranı ise on kat daha fazla ölçüldü.
Bunun yanı sıra, depolama alanından aşağı yönlü akan yer altı sularında artan PFAS konsantrasyonu tespit edildi; araştırmacılar yakınlardaki yüksek kesimlerde bu “kalıcı kimyasallara” neredeyse hiç rastlamadı.
Temizlik Operasyonunun Belirsizliği
Kirli toprağın oradan kaldırılması gerektiği açık, ancak bu atıkların nereye götürüleceği soru işaretleri barındırıyor. Hırvatistan’ın kendisinde tehlikeli atık depolama tesisi ya da atık yakma tesisi bulunmuyor.
Temizlik operasyonunu koordine eden Çevre Koruma ve Enerji Verimliliği Fonu, Avrupa Birliği içerisindeki yetmiş depolama tesisiyle temas kurulduğunu açıkladı. İlgilenen taraflar bu ayın sonundan itibaren başvuru yapabilecek.
Hırvatistan’da ise bu süreç, sosyal demokrat muhalefet partisi SDP üyesi olan Cumhurbaşkanı Milanovic dahil pek çok kişiye göre son derece yavaş ilerliyor. USKOK’un bulgularının ardından Milanovic, muhafazakâr hükümetten yanıt talep etti. “Bugüne kadar tehlikeli atıkların yasadışı olarak depolanmasından ötürü neden hiç kimse cezalandırılmadı ve sorumlu devlet kurumları buna neden göz yumdu?”
Gözaltılar gerçekleşti ancak henüz açılmış bir dava bulunmuyor. USKOK’un dökümlerle ilgili soruşturma başlatmasının ardından iş insanı olan evli çift Josip ve Monika Sincek tutuklandı.
Rüşvet ve Rüşvet İddiaları
Araştırmacılar Josip’i şebekenin lideri olarak değerlendiriyor. Kendisi, İtalya ve Slovenya gibi diğer AB ülkelerinden ile Hırvatistan’ın kendi içinden ‘pahalı’ atıkları ithal etmek ve uygun fiyatlar karşılığında yasadışı olarak depolamakla suçlanıyor. Bu işten milyonlar kazandığı öne sürülüyor.
Zamanla şebekeye yönelik soruşturma daha da genişletildi: Atıkların üzerini örtmek için kum ve çakıl temin eden iş birliği içindeki yakın aile bireylerinden, depolama sahte izinleri düzenleyen yozlaşmış bir çevre memuruna kadar birçok kişi dosyaya eklendi. Avrupa polis teşkilatı Europol de halihazırda soruşturmaya dâhil durumda.
Dikkat çekici bir diğer detay ise Andrija Mikulic’in adının geçen yıl dosyada geçmesi oldu. Josip Sincek, bir sorgu sırasında dönemin başmfettişinin kendisine yarım milyon euro tutarında rüşvet karşılığında her şeyi örtbas edeceğine söz verdiğini iddia etti. Başbakan Plenkovic’in parti arkadaşı olan ve yine kendisi tarafından atanan Mikulic, bu iddialar üzerine gözaltına alındı ve görevden uzaklaştırıldı.
Hırvat haber sitesi Index.hr’ın aktardığına göre Josip Sincek bu hafta yaptığı açıklamada kararı mahkemeye bırakın dedi. “Gazeteciler, politikacılar ve sansasyonel gazete manşetleri benim ve ailemin suçluluğu hakkında karar veremez. Sorumluluk konusunda yalnızca yetkili makamlar karar verebilir.” Pek çok Hırvat bu kararı ilgiyle beklerken, duruşma için henüz bir tarih belirlenmiş değil.
Yorum yok! İlk yorumu siz yapın.