İngiltere’de Orman Yangınlarıyla Mücadelede Yapay Zekâ Destekli Drone Sürüleri Test Ediliyor

İngiltere’nin kuzeyindeki Lancashire bölgesinde itfaiye teşkilatı, doğal alanlarda devriye gezen yapay zekâ destekli drone sürüleriyle yangın söndürme denemeleri gerçekleştiriyor. Bristol Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen çalışmalarda, doğadan ilham alınarak geliştirilen otonom drone’ların yangınları tespit etme, haberleşme ve su boşaltma kapasiteleri test ediliyor. Yetkililer, iklim değişikliğiyle birlikte artan orman yangınlarıyla mücadelede bu yenilikçi teknolojinin kritik bir rol oynayacağını belirtiyor.

Table Of Content

• ‘Yangın Görüyoruz’
• İnsan Müdahalesi Devam Ediyor
• Askeri Deneyler

Doğal alanlar üzerinde devriye gezen ve bir kuş grubu gibi havada süzülen bir drone sürüsü. Kulağa fütuvristik gelse de, Kuzey İngiltere’nin Lancashire bölgesindeki itfaiye teşkilatının halihazırda denediği yöntem tam olarak bu.

Yapay zekâ (AI) ile güçlendirilen bu drone’lar; bağımsız olarak yangın tespit edebiliyor, birbirleriyle iletişim kurabiliyor ve ardından söndürme malzemesi veya su püskürtebiliyor. Lancashire itfaiyesi, orman yangınlarıyla mücadele etmek amacıyla Bristol Üniversitesi ile birlikte bu tür drone sürülerini test ediyor. Bu yaz Birleşik Krallık da orman yangınlarıyla mücadelen etmişti. Birden fazla drone, tek bir tuşa basılarak yangınlarla mücadele etmek üzere havalanabiliyor.

Bristol Üniversitesi’nden Georgios Tzoumas, “Böyle bir sürü doğadan ilham alıyor,” diyor ve ekliyor: “Kuşların gruplar halinde havada uçtuğunu gördüğünüz gibi: Bilgiyi birbirleriyle paylaşan kolektif bir mekanizma. Tek bir lider yoktur ve yine de birbirleriyle çarpışmazlar. Bunu drone’larla da yapabiliyoruz: Havada birbirleriyle iş birliği yapan ve iletişim kuran birden fazla drone.”

‘Yangın Görüyoruz’

Cihazlar, hangi yükseklikte uçmaları ve hangi alanı kapsamaları gerektiğini bilecek şekilde programlanmış durumda. Bilgi topluyor ve işliyorlar; ayrıca yangını tespit edebilen ve ortada bir yangın olduğunu anlayabilen dahili bir zekâya sahipler. Sürü daha sonra operasyonu bir ekranın arkasından izleyen itfaiyecilerle iletişim kuruyor. Drone, ‘Yangın görüyoruz, daha yakına gidelim mi?’ gibi bir öneride bulunabiliyor.

Lancashire İtfaiye ve Kurtarma Servisi ekibini yönlendiren Tim Murrell, bu yenilikçi drone teknolojisine itfaiyede acilen ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. İtfaiyedeki 37 yılının ardından orman yangınlarının daha büyük ve şiddetli hale geldiğini gözlemliyor.

Murrell’a göre itfaiyenin daha fazla personele ve malzemeye ihtiyacı var. “Özellikle kuraklık ve sıcaklık nedeniyle daha hızlı çıkan ev yangınlarının yanı sıra orman yangınlarıyla da mücadele etmek zorunda olduğumuz için. İklim değişikliğinin işimiz üzerinde büyük bir etkisi var. Ancak yangınları hızlı bir şekilde bulabilirsek, yangın daha küçük kalır ve bu sayede durdurulması daha kolay olur.”

İnsan Müdahalesi Devam Ediyor

İtfaiye, Hollanda da dahil olmak üzere yıllardır drone kullanıyor, ancak bunlar genellikle yerden tek bir pilot tarafından kumanda edilen tek bir drone’dan ibaret.

Murrell, “Sonunda ulaşmak istediğimiz şey,” diyor, “sürünün yapay zekâsının yangının hangi yöne gideceğini tahmin edebilmesi. Yapay zekâ bunu örneğin rüzgar yönüne ve bölgenin konumuna dayanarak hesaplayabilir. Yapay zekâ önceki görevlerden de ders çıkardığı için sistem giderek daha iyi hale geliyor.”

Önceliklerin ne olduğu gibi konularda sürüyle birlikte kararlar alan insan bir koordinatör her zaman kalmaya devam ediyor. Drone’lar kendi başlarına bir eylem planı oluşturabiliyor, ancak itfaiye personeli farklı bir öncelik olduğunu söyleyebiliyor.

Murrell, sürü teknolojisini yangın söndürme için uygun kılan bir diğer unsurun da grupta farklı türde drone’ların kullanılabilmesi olduğunu ekliyor. Grubu 50 ila 100 kilo malzeme taşıyabilen daha büyük drone’ların yanı sıra sıcak noktaları tespit etmek için daha iyi radarlara sahip küçük ve hafif drone’larla da donatabilirsiniz.

Askeri Deneyler

Otonom drone sürüleriyle ilgili olarak askeri alanda da yoğun deneyler yapılıyor; bu teknoloji savaş alanında bir devrim anlamına gelebileceği gibi yıkıcı da olabilebilir.

NATO, Amerikan ve Çin orduları drone sürüleriyle yapılan deneylerin videolarını çoktan yayınladı. Avrupa’da ise birden fazla savunma şirketi, tek bir operatörün aynı anda en fazla on sekiz drone’u kontrol edebildiği başarılı testler gerçekleştirdi.

Sürü teknolojisi üzerine doktorasını yapan ve şu anda Lancashire itfaiyesiyle iş birliği yapan Tzoumas, yalnızca itfaiyeye yardım etmek ve orman yangınlarının zararlarını önlemek istiyor. Orman yangınlarının evine çok yaklaştığı Yunanistan’da büyüyen Tzoumas, şu ana kadar tek bir sürü formasyonunda en fazla on üç drone ile uçuş gerçekleştirdi. Yakın gelecekte bu sayının yirmiye veya otuza çıkmasını bekliyor.