Kuzey Kıbrıs’taki Doğurganlık Kliniklerinde Yanlış Sperm Kullanımı İddiası: Onlarca Çocuk Etkilendi

BBC’nin araştırmasına göre, Kuzey Kıbrıs’taki doğurganlık kliniklerinde aralarında çoğunlukla İngilizlerin bulunduğu muhtemelen en az otuz çocuğun yanlış donor spermiyle dünyaya geldiği tespit edildi. Araştırmada incelenen tüm vakalarda ebeveynlere seçtikleri donorlerin verilmediği, özellikle Doğus IVF Centre adlı kliniğin ön plana çıktığı belirlendi. İngiltere Sağlık Bakanlığı uygulamalar hakkında soruşturma başlatırken, mağdur aileler ve çocukların DNA testleri sonucunda gerçeğin ortaya çıktığı bildirildi.

Table Of Content

• Şüphe ve Bulgular
• Farklı Donor Vakası
• Soruşturma Başlatıldı

BBC’nin haberine göre, Kuzey Kıbrıs’taki doğurganlık kliniklerinde çoğunlukla İngiliz vatandaşları olmak üzere muhtemelen en az otuz çocuk yanlış donor spermiyle dünyaya geldi. İngiliz yayın kuruluşu bu usulsüzlükleri daha önce de gündeme getirmişti ancak mağdur ebeveynlerin sayısının belirtilenden daha fazla olduğu ortaya çıktı.

BBC tarafından incelenen tüm vakalarda, ebeveynlerin tercih ettikleri donorleri almadığı tespit edildi. Olay, Türkiye’nin dışında yasal olarak tanınmayan ve Avrupa Birliği mevzuatının uygulanmadığı Kuzey Kıbrıs’taki birden fazla kliniği kapsıyor.

Söz konusu bölgedeki klinikler neredeyse hiç denetlenmemesine rağmen hastalar düşük fiyatlar, yüksek başarı oranları vaatleri ve geniş sperm ile yumurta donoru seçenekleri nedeniyle bu merkezleri tercih ediyor.

Şüphe ve Bulgular

Araştırmada bir klinik özellikle dikkat çekti: Doğus IVF Centre. Donor çocukların en az yarısının bu klinikte gerçekleştirilen tedaviler sonucunda doğduğu belirtildi. Ebeveynler; sağlık, dış görünüş, eğitim, hobiler ve karakter gibi kriterlere dayanarak donorleri titizlikle seçtiklerini ifade ediyor, ancak bu taleplerin büyük olasılıkla göz ardı edildiği anlaşılıyor.

Otuz çocuktan on biri DNA testi yaptırdı ve bu testler sonucunda çocukların Türkiye veya çevre ülkelerden genetik atalara sahip olduğu belirlendi. Oysa ebeveynlerin çoğunluğuna Batı Avrupa’dan taranmış ve sağlıklı donorler vaat edilmişti. Doğumdan sonra çocukların dış görünüşleri nedeniyle şüphelenen ebeveynler, son dönemde yaşanan gelişmelerle taşları yerine oturttu.

BBC’ye verdiği röportajda yaşadıklarını anlatan annelerden biri olan Rachel, yanlış sperm donorünün kendisine verildiğini sonradan öğrendiğini belirterek durumu “kesinlikle skandal” olarak nitelendirdi.

Farklı Donor Vakası

Anne, dünyanın en büyük sperm bankası olan Cryos International aracılığıyla Danimarka’dan özel olarak bir donor seçmişti. Donor, profilinde çocukların 18 yaşına geldiklerinde kimliğini keşfetmesinden memnuniyet duyacağını belirtmişti; Rachel da çocuğu için bu ihtimali arzu ediyordu.

Doğus kliniğinin donor sperm sipariş edebileceğini söylemesi üzerine merkeze olumlu bir izlenimle yaklaşan anne, tedavi için Kuzey Kıbrıs’a giderek kısa sürede hamile kaldı. Daha sonra, kullanılan erkeğin spermine ait tıbbi kayıtlara erişememesi nedeniyle endişelenmeye başladı.

Çocuğu Jonah’ın dış görünüşü de birçok soru işaretini beraberinde getirdi. BBC’nin yılın başındaki ilk haberinin ardından DNA testi yaptırmaya karar veren aile, 13 yaşındaki çocuğun Türk ve Güney Avrupalı atalara sahip olduğunu öğrendi. Anne, Jonah’ın kökenlerinden büyülenmiş olmasının sevindirici olduğunu, ancak yaşananların kabul edilemez olduğunu ifade etti. Başta bunun münferit bir hata olduğunu düşündüğünü, ancak durumun diğer ebeveynlerde de yaşandığının ortaya çıktığını belirtti.

Soruşturma Başlatıldı

Aileler donorlerin kimlikleri ve tıbbi geçmişleri dahil olmak üzere pek çok soru işaretiyle karşı karşıya kalmaya devam ediyor. BBC’nin klinik çalışanlarına yönelttiği sorular ise şu aşamada net bir yanıt bulmuş değil.

İngiltere Sağlık Bakanlığı uygulamalarla ilgili bir soruşturma başlatılacağını açıkladı. Bu sırada BBC, Doğus kliniğinin on yılı aşkın bir süredir sperm bankası Cryos International’ın kara listesinde yer aldığını tespit etti.