Panama Kanalı’nda Jeopolitik Gerilimler ve Kuraklık Nedeniyle Bekleme Süreleri Uzuyor
Orta Doğu’daki huzursuzluklar nedeniyle daha fazla yük gemisinin tercih ettiği Panama Kanalı, aynı zamanda olağandışı kuraklık ve su seviyesindeki düşüşle karşı karşıya bulunuyor. Ağustos ayı...
Orta Doğu’daki huzursuzluklar nedeniyle daha fazla yük gemisinin tercih ettiği Panama Kanalı, aynı zamanda olağandışı kuraklık ve su seviyesindeki düşüşle karşı karşıya bulunuyor. Ağustos ayı ortasında yüzün üzerinde yük gemisi Orta Amerika ülkesinin açıklarında demir atarken, bekleme süreleri on günü buluyor ve bu sürenin önümüzdeki aylarda daha da artması bekleniyor. Panama Kanalı İdaresi (ACP), su seviyesindeki düşüş ve yaklaşan El Niño fenomeni nedeniyle günlük geçiş sınırlarını düşürürken, öncelikli geçişler için düzenlenen açık artırmalarda rekor ücretler ödeniyor.
Jeopolitik gerilimler ile klimatolojik gelişmelerin birleşimi, Panama Kanalı’ndaki bekleme sürelerinin büyük ölçüde artmasına neden oluyor. Panamanı makamlarına göre ağustos ayı ortasında Orta Amerika ülkesinin açığında yüzden fazla yük gemisi demir atmış durumdaydı ve bekleme süreleri on günü bulabiliyordu. Önümüzdeki aylarda bu sürelerin daha da artması tehlikesi bulunuyor.
Atlas Okyanusu’nu Büyük Okyanus’a bağlayan su yolunu, Orta Doğu’daki huzursuzluklar nedeniyle daha fazla yük gemisi kullanmaya başladı. Özellikle boğazdan geçen petrol tankerlerinin sayısında artış yaşandı. Ancak aynı zamanda kanal, olağandışı bir kuraklıkla mücadele ediyor; bu durum su seviyesinin düşmesine ve daha az geminin kanaldan geçmesine izin verilmesine yol açıyor. Bu durumun önümüzdeki aylarda daha da kötüleşmesi bekleniyor.
Su seviyesi düştü
Panama Kanalı, gemilerin bir taraftan diğer tarafa geçmesini sağlayan havuzlardaki suyu yakınlardaki Gatun Gölü’nden alıyor. Temmuz ayından bu yana normalde Panama’daki yağmur mevsimine denk gelen bu aylarda göldeki su seviyesi düşüyor. Yapay göldeki su seviyesi halihazırda geçen aya göre 30 santim daha düşük seyrediyor ve bunun daha da düşmesi bekleniyor.
Panama Kanalı birkaç haftadır ilk önlemleri alıyor: İlk başta 36 gemi olan günlük geçiş sınırı, artık en fazla 34 gemi olarak uygulanıyor. Neopanamax adı verilen daha büyük konteyner gemilerinin daha az yüklü olması gerekiyor. Eylül ayının başında Panama Kanalı yeni önlemler duyuracak.
El Niño
El Niño’nun etkisini göstereceği yılın geri kalanına büyük bir endişeyle bakılıyor. Meteorologlara göre bu hava olgusu, dünyanın bu bölgesinde diğer yıllara göre bile daha güçlü olacak şekilde şiddetli kuraklığa yol açacak.
Dünyanın en çok yağış alan ülkelerinden biri olan Panama, bu kuraklıkla şimdiden ihtiyatlı bir şekilde mücadele ediyor. Kanal için yapılan hesap basit: Daha az yağmur daha düşük su seviyesi demektir, daha düşük su seviyesi ise daha az geçiş ve daha az yüklü gemi anlamına gelir.
Bu durum, yine dönemin El Niño’su ile ilişkilendirilen kuraklık nedeniyle zirve döneminde günde yalnızca 22 geminin kanaldan geçmesine izin verilen 2023 yılını hatırlatıyor. O dönemde gemiler Panama açıklarında haftalarca bekletilmiş, armatörlük şirketleri ve diğer işletmeler tedarik zincirindeki gecikmeler nedeniyle milyonlarca dolar zarara uğramıştı.
Uygunsuz zaman
Panama’daki durum elverişsiz bir zamana denk geliyor: Tam da bu aylarda armatörlük şirketleri mallarını taşımak için alternatif deniz rotaları arıyor. Ekim ayından bu yana Panama Kanalı’ndaki günlük geçiş sayısı yüzde 5 oranında arttı; bu artış Orta Doğu’daki, özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimlere bağlanıyor.
Küresel deniz ticaretinin yalnızca yaklaşık yüzde 6’sı Panama Kanalı’ndan geçse de, özellikle Amerikan doğu kıyısındaki şirketler için stratejik açıdan önemli bir su yoludur.
Öncelik açık artırması
Kuraklık ve Orta Doğu’daki gerilimler armatörlük şirketleri için sadece kötü haber anlamına gelirken, hikayenin Panama Kanalı açısından olumlu bir yönü de bulunuyor. Panama Kanalı İdaresi (ACP) günlük olarak, armatörlük şirketlerinin konteyner gemilerini öncelikli olarak kanaldan geçirmek için sabit bir ücret ödeyebileceği açık artırmalar düzenliyor.
Her gün bu “öncelik slotlarından” üç ila beş tanesi satılıyor. Bu açık artırmalardaki başlangıç fiyatları küçük yük gemileri için 15.000 dolardan, en büyük gemiler için ise 55.000 dolardan başlasa da, nihai fiyatlar armatörlük şirketleri arasındaki çaresizliği gözler önüne seriyor.
Rekor tutar
Mart ayında büyük bir konteyner gemisi için bir slot adına ödenen ortalama tutar neredeyse 400.000 dolardı. Şimdilerde bu ortalama tutar 2,5 milyon dolara yükseldi. Geçtiğimiz ay bir armatörlük şirketi, boş bir petrol tankerini öncelikli olarak kanaldan geçirmek için rekor bir tutar olan 4,6 milyon dolar ödedi.
Böylece günlük açık artırmalar ağustos ayında Panama Kanalı’na geçen yıla göre on altı kat daha fazla gelir sağladı. Bu durum Panama’nın kendisi için de iyi bir haber: Ülkenin devlet gelirlerinin beşte birinden fazlası kanaldan elde ediliyor. Ve böylece El Niño gibi bir hava olgusu ile dünyanın başka yerlerindeki jeopolitik gerilimler bile karlı bir duruma dönüşebiliyor.
Yorum yok! İlk yorumu siz yapın.