Meta, ABD’deki Sosyal Medya Bağımlılığı Davasında Yaklaşık 18 Milyar Dolarlık Uzlaşmaya Vardı

Facebook ve Instagram’ın çatı kuruluşu Meta, gençleri sosyal medyaya bilinçli olarak bağımlı hale getirdiği iddiasıyla ABD’de açılan büyük davada yaklaşık 18 milyar dolar (yaklaşık 15,4 milyar euro) ödemeyi kabul etti. Kaliforniya’da başlayan dava sonucunda taraflar anlaşmaya varırken, Meta platformlarında köklü uygulama ve güvenlik değişiklikleri yapmayı taahhüt etti. Bu uzlaşma, bir teknoloji şirketiyle yapılan tarihteki en büyük anlaşma olarak kayıtlara geçti.

Meta, gençleri sosyal medyaya bağımlı hale getirdiği iddiasıyla ABD’de açılan büyük davada bir uzlaşmaya vardı. Facebook ve Instagram’ın çatı şirketi, yaklaşık 18 milyar dolar, yani dönüştürüldüğünde yaklaşık 15,4 milyar euro ödemeyi kabul etti. Meta ayrıca uygulamalarında değişiklik yapma sözü verdi.

Geçtiğimiz hafta Kaliforniya’da başlayan dava, teknoloji şirketinin gençleri sosyal medyaya bilerek bağımlı hale getirdiği iddiasıyla çok sayıda Amerikan eyaleti tarafından açılmıştı. Meta’nın, kullanıcıların platformlarda mümkün olduğunca uzun süre vakit geçirmesini sağlamak amacıyla çeşitli taktikler kullandığı da öne sürülmüştü.

Ayrıca Meta, ebeveynlerinin izni olmadan 13 yaşın altındaki çocukların verilerini düzenli olarak toplamak suretiyle yasaları ihlal etmekle suçlanmıştı.

Bağımlılık Yapıcı Teknikler

Eyaletler, Meta’yı platformların arkasındaki bağımlılık yapıcı teknikleri değiştirmeye zorlamak istiyordu. Bu kapsamda şirket çocuk hesaplarındaki kaybolan mesajlara, yani Facebook ve Instagram üzerindeki ‘hikayelere’ bir son vermesini talep ediyorlar.

Ayrıca, videoların otomatik oynatılması gibi “dopamin manipüle edici tavsiye algoritmalarının” da ortadan kaldırılması gerekiyor. Bu sayede ‘sonsuz kaydırma’ (endless scrolling) özelliğinin önlenmesi amaçlanıyor. Eyaletler, gönderileri beğenme (like) özelliğinin de artık mümkün olmaması gerektiği görüşünü savunuyor.

ABD Muhabiri Rudy Bouma’nın Değerlendirmesi

“Bu, bir teknoloji şirketiyle yapılan tarihteki en büyük uzlaşmadır. Meta, tek başına Kaliforniya’daki bir davada 200 milyar doların üzerinde tazminat talebiyle karşı karşıya kaldıktan sonra uzlaşmaya mecbur hissedildi; bu rakam uzlaşma miktarının on katından fazladır.”

“Böyle bir karar, okulların ve bireysel gençlerin Meta’ya karşı açtığı diğer binlerce devam eden dava için emsal teşkil edebilirdi; tıpkı geçmişte tütün endüstrisinin ilk büyük davaları kaybettikten sonra kesin olarak köşeye sıkıştırılmasına benzer bir durum.”

“Bunun yanı sıra avukatlık ücretleri de hızla artıyor. Meta geçen ay, yalnızca ikinci çeyrekte bu konudaki yasal mücadelesi için yaklaşık 2 milyar dolar harcadığını açıklamıştı. Mart ayında ise Meta ve YouTube, bu türdeki ilk bireysel davayı kaybetmişti. Şirket artık tehlikenin farkındaydı.”

“Paranın ötesinde, kaybedilecek bir davanın itibara vereceği zarar devasa boyutta olacaktı. Mark Zuckerberg tanık kürsüsüne çıkmak zorunda kalacak ve Meta’nın çocuklara bilerek zarar verdiğini belirten jürili bir mahkeme kararı, suçlamayı kabul etmeyen bir uzlaşmaya kıyasla hukuki ve kamuoyu nezdinde çok daha ağır bir ağırlık taşıyacaktı.”

Uzlaşma ile dava sona ermiş bulunuyor. Meta, ödeme yükümlülüğünün yanı sıra platformlarında bir dizi güvenlik önlemi getirme taahhütünde de bulundu.

Bu kapsamda, Instagram ve Facebook’ta çocuklar için günlük kullanım süresine sıkı bir sınır getirilecek ve molalar verilecek. Şirket ayrıca okul saatlerinde bildirimleri kapatacak, zorbalığı ve diğer zararlı materyalleri önlemek amacıyla yaş doğrulama kontrolleri gerçekleştirecek. Son olarak, daha sıkı ebeveyn denetimleri sağlanacak ve reşit olmayan kullanıcılar için beğeni sayıları gizlenecek.