Amsterdam-Zuidoost’ta Veri Merkezi Planına Karşı Bölge Sakinlerinden İtiraz

Amsterdam-Zuidoost sakinleri, ABD merkezli Equinix şirketinin yıllardır planladığı veri merkezinin inşaatına karşı çıkıyor. “Stop Datacenter Zuidoost” girişimi öncülüğünde 500’den fazla kişi, tesisin kaynakları aşırı tüketeceği gerekçesiyle itiraz süreçlerini yürütüyor. Equinix Benelux Direktörü Michiel Eielts ise veri merkezlerinin internet, kamu hizmetleri ve güvenlik için zorunlu olduğunu savunuyor. Amsterdam Belediyesi, elektrik şebekesindeki sıkışıklık nedeniyle projenin yalnızca dörtte birinin ilk etapta inşa edileceğini bildirdi.

Amsterdam-Zuidoost bölgesinden bir grup sakin, bir veri merkezinin kurulmasına karşı çıkıyor. Amerikan şirketi Equinix’in veri merkezine ilişkin ruhsat süreci yıllardır devam ediyor. Ancak bütün ruhsatlar henüz verilmiş değil ve sakinler itiraz ederek inşaatı durdurmayı umuyor.

Stop Datacenter Zuidoost girişiminin kurucusu Dylan Bakker’a göre inşaat gereksiz ve tesis tedarik zincirlerine aşırı yük bindiriyor. Bakker, “Söz konusu olan içme suyumuz, elektriğimiz, ihtiyaç duyduğumuz ve gurur duyduğumuz kamu hizmetlerimiz. Bunlar şimdi devasa teknoloji şirketleri ve onların karları için kullanılıyor” dedi.

Beş yüzün üzerinde kişi Bakker’ın hareketine katıldı. Bakker, “Mahalle için sıfır virgül sıfır katkısı var. Her şeyi çalışır durumda tutmak için zaten yeterince veri merkezi var, bu artık aşırılığa (overkill) dönüştü” diye konuştu.

Veri merkezlerinin inşası son zamanlarda daha sık protestolara yol açıyor. İki ay önce Geef Tegengas aktivistleri, Amsterdam-Sloterdijk yakınlarındaki bir veri merkezi şantiyesinin çitlerine kendilerini zincirlemişti. Extinction Rebellion da Microsoft için inşa edilen bu veri merkezine karşı eylem düzenlemişti.

Ulusal siyaset, eyaletler ve belediyeler de son yıllarda özellikle kapladıkları alan ve elektrik şebekesindeki darlık nedeniyle veri merkezlerine karşı daha eleştirel bir tutum sergiliyor. 2024 yılında Hollanda’daki tüm elektrik tüketiminin yüzde 4,6’sı veri merkezleri tarafından gerçekleştirildi. Ancak yeni merkezlere yönelik planların birçoğu ulusal veya yerel yasaklar yürürlüğe girmeden öncesine dayanıyor.

Equinix Benelux Direktörü Michiel Eielts, “Sanırım hepimiz veri merkezlerine ihtiyacımız olduğunu biliyoruz” diyerek, “Her evin internete ihtiyacı var, şirketlerimizin büyümesi, kamusal hizmetlerimiz ve güvenliğimiz için veri merkezlerine ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.

Şirketi, veri merkezini tek bir büyük Amerikan müşteri için inşa etmiyor. Eielts’e göre pek çok farklı şirket ve kuruluş tesisi kullanacak.

Eielts, “Hollanda iş dünyası, merkezi hükümet ve bu tür kuruluşlar kapasitenin yüzde 50’sinden fazlasını birlikte kullanacak” dedi.

Yabancı şirketler de kapasite kiralayacak. Eielts, “Bunlar aynı zamanda burada ofisleri olan, Hollanda ekonomisine katkıda bulunan ve birçok Hollandalının çalıştığı şirketler. İster Alman, ister Fransız, Amerikan veya Japon olsunlar, onlara da burada yardımcı oluyoruz” şeklinde konuştu.

(Büyük) Veri Merkezlerine Yönelik Yasaklar

Hükümet, 2022 yılında çok büyük veri merkezlerine yasak getirdi. Bu yasak, 70 megawattın üzerinde bağlantı kapasitesine ve 10 hektardan (15 futbol sahası) büyük bir yüz ölçümüne sahip veri merkezlerini kapsıyor.

Bu tür merkezlerin kurulmasına yalnızca iki bölgede izin veriliyor: Groningen’deki Het Hogeland ve Kuzey Hollanda’daki Hollands Kroon belediyelerinin belirli kısımlarında.

Ancak daha önceden ruhsatları verilmiş büyük veri merkezlerinin inşasına hâlâ izin veriliyor. Equinix veri merkezi nihayetinde yaklaşık 80 megawatt güç kullanacak olsa da 10 hektardan küçük olacak. Dolayısıyla yasak bu veri merkezi için geçerli değil.

Amsterdam belediyesi 2023 yılında tüm yeni veri merkezlerine yasak getirmişti. Ancak bu veri merkezinin başvurusu, söz konusu yasaktan önceki bir tarihe ait.

Veri merkezinin ruhsatlandırma süreci oldukça ilerlemiş durumda. Çevre sakinleri ve diğer paydaşlar inşaatı engellemeye çalışsa da girişimci Bakker pek umutlu değil. “Muhtemelen yapılacaktır” diyen Bakker, Equinix’in mahalle için ne gibi bir katkı sağlayabileceği konusunda müzakerelerde bulunmasını umuyor.

Yalnızca Dörtte Biri İnşa Edilecek

Amsterdam belediyesi konuya ilişkin açıklamasında, sakinlerin bir veri merkezinin gelmesine yönelik eleştirel yaklaşımını çok iyi anladığını belirtti. Belediyenin kendisi de duruma eleştirel yaklaşıyor ve bu nedenle ek anlaşmalar yapmış durumda. Elektrik şebekesindeki darlık sebebiyle ilk aşamada planlanan merkezinin yalnızca dörtte biri inşa edilecek.

Planlara göre, inşaatın devam etmesi ancak elektrik şebekesinde yer açıldığında mümkün olacak. Mevcut takvime göre bunun gerçekleşmesi 2036 yılından önce öngörülmüyor.

Karşıt görüştekilere göre veri merkezi aynı zamanda konut inşasının önünü tıkıyor. Ancak şebeke yöneticisi Liander’e göre durum farklı. Önümüzdeki yıllarda bölgede 2.500 konut inşa edilecek ve bu konutlar için elektrik şebekesinde şimdiden yer ayrılmış durumda.

Gelecekte, 2050 yılına doğru 5.500 konutun daha eklenmesi gerekiyor. Konutlar, elektrik bağlantısı konusunda veri merkezlerine kıyasla öncelikli olacak.