Suriye’nin Eski Başmüftüsü Ahmad Hassoun’a Müebbet Hapis Cezası Verildi
Suriye’nin devrik lideri Beşar Esad döneminin başmüftüsü Ahmad Hassoun, mezhepsel şiddeti kışkırtmak ve cinayeti meşrulaştırmak suçlamalarıyla müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Esad rejimi...
Suriye’nin devrik lideri Beşar Esad döneminin başmüftüsü Ahmad Hassoun, mezhepsel şiddeti kışkırtmak ve cinayeti meşrulaştırmak suçlamalarıyla müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Esad rejimi döneminde işlenen suçlar ve varil bombalarının kullanımı konusunda rejimin politikalarına dini meşruiyet sağlayan Hassoun, Mart 2025’te Şam Havalimanı’nda ülkeyi terk etmeye çalışırken yakalanmıştı. Bu karar, yeni Suriye yönetimi altında yargılanan Esad rejiminin yüksek rütbeli yetkilileri arasındaki onuncu mahkûmiyet oldu.
Esad rejimi dönemindeki Suriye’nin eski başmüftüsü Ahmad Hassoun, mezhepsel şiddeti kışkırtmak ve cinayeti meşrulaştırmaktan müebbet hapis cezasına mahkûm edildi. Bu kararla birlikte, Suriye’li diktatörle bağları olan üst düzey bir yetkili daha cezalandırılmış oldu.
Resmi olarak bir İslam ülkesinde başmüftü, dini konularda ve şeriat kanunlarının uygulanmasında son sözü söyleyen en yüksek dini otoritedir. Suriye’de bu durum, ülkenin eski lideri Beşar Esad’ın kendi halkına karşı işlediği suçlara dini onay verilmesi anlamına geliyordu.
Hassoun’un mahkûm olduğu suçlar, Esad tarafından 2005 yılında bu göreve getirilmesinden bu yana, özellikle de 2011’deki ayaklanmalardan bu yana işlendiği suçları kapsıyor. Fiiliyatta Devlet Başkanı Esad’ın eylemleri için dini onaya mutlaka ihtiyacı yoktu, ancak bir İslam aliminin onayı ona meşruiyet kazandırmaya yardımcı oluyordu. Ayrıca ikili, dini vesilelerle sık sık yan yana görülüyordu.
Varil Bombaları
Esad’ın politikalarna kutsama vermek, Hassoun’un büyük bir resmiyetle yerine getirdiği bir rolüydü. Bu durum ona ‘varil bombaları müftüsü’ lakabını kazandırdı. Esad, acımasız yönetimine karşı ayaklanan bölgelerdeki kendi vatandaşlarına yaklaşık on yıl boyunca bu bombaları atmıştı.
Hassoun, Esad’ın muhaliflere ve İslamcı gruplara karşı yürüttüğü kanlı savaşta Rus ve İran müdahalesini olduğu gibi varil bombası kullanımını da alenen teşvik etmişti.
Yargıç Fakhreddine al-Aryan, Hassoun’un ifadelerinin “sivil hedeflere yönelik yaygın yıkıma neden olan ve uluslararası insancıl hukuk kurallarını ihlal eden varil bombalarının kullanımını haklı çıkardığına” hükmetti.
Esad döneminde tahminen yarım milyondan fazla insan hayatını kaybetti, milyonlarca insan yerinden edildi. Esad 2024 yılında ülkeyi büyük ölçüde kontrol altında tutuyor gibi görünse de, o yılın sonlarında Suriyeli muhalif grup HTS ilerleyişe geçti. Nispeten kolay bir şekilde başkent Şam’ı ele geçirdiler ve böylece Suriye’deki 54 yıllık Esad rejimi resmi olarak sona erdi.
Şimdi 77 yaşında olan Hassoun, bugün mahkemede yaptığı savunmada, Esad’ın katil dönemi boyunca başmüftülük görevinde “insanlara yardım etmek” için kaldığını iddia etti. Esad rejimi tarafından tutuklanan insanları karşılıksız olarak serbest bıraktırdığını öne sürdü.
Başmüftülüğü döneminde kendisinin de üç kez gözaltına alındığını söyledi. Ancak mahkeme tarafından çağrılan tanıklar, Hassoun’un hizmetlerini yalnızca maddi bir karşılık alması durumunda sağladığını beyan ettiler.
Havalimanında Yakalandı
Esad’ın Aralık 2024’te ülkeden kaçmasının ardından Hassoun tehlikeyi sezerek saklandı. Birkaç ay sonra yeniden sokaklarda görünmeye başladı. Mart 2025’te ülkeyi terk etmeye çalışırken Şam Havalimanı’nda gözaltına alındı.
Kendi ifadesine göre tıbbi bir operasyon için Umman’a gidiyordu. Hassoun hakkında yeni Suriye yöneticilerinin savcılığı tarafından tutuklama emri çıkarılmıştı.
Geçiş Dönemi Adaleti
Sözde “geçiş dönemi adaleti” süreci inişli çıkışlı ilerliyor. Yeni lider Al-Sharaa, dünyaya Esad’ın eski memurlarını uluslararası standartlara göre yargıladığını göstermek ve Suriye vatandaşlarına bir adalet biçimi sunmak istiyor. Ancak insan hakları örgütleri eleştirel yaklaşmakta ve yargılamaların adil yapılıp yapılmadığını sorgulamaktadır.
Ayrıca kimlerin tam olarak ve hangi yöntemle yargılanacağı da soru işaretidir. Al-Sharaa, El Kaide’nin Suriye kolunun lideri olarak uzun süre teröristler listesinde yer almıştı. Hareketi de ellerinde tuttukları bölgeleri her zaman kan dökmeden yönetmemiştir. Al-Sharaa ayrıca yeni hükümetinde Esad’ın bazı eski tüfekleriyle de birlikte çalışmaktadır.
Yargılanan İlk Sünni Müslüman
Hassoun, mevcut Suriye hükümeti altında Esad döneminden yargılanan ilk Sünni Müslümandır. Kendisi, kendisi de Sünni olan mevcut Devlet Başkanı Sharaa döneminde mahkûm edilen onuncu üst düzey yetkilidir.
Daha önce Esad’ın kardeşleri ve kuzenleri de dahil olmak üzere bazı isimler, kısmen gıyaben olmak üzere mahkûm edilmişti. Esad’ın kendisi de karısı ve çocuklarıyla birlikte Moskova’ya kaçmıştı. Rusya ile Suriye’deki mevcut yöneticiler arasındaki iyi ilişkilere rağmen, iade edilmesi imkânsız görünmektedir.
Yorum yok! İlk yorumu siz yapın.